Tugpahanang Pangkalibutanon sa Franciso Bangoy

Gikan sa Wikipedia, ang gawasnong ensiklopedya
Francisco Bangoy International Airport
Paliparang Pandaigdig ng Francisco Bangoy
Tugpahanang Pangkalibutanon sa Francisco Bangoy

Inside the terminal at Francisco Bangoy International Airport (August 18 2005).jpg
Sulod sa terminal sa Tugpahanang Pangkalibutanon sa Francisco Bangoy

IATA: DVOICAO: RPMD
Katibuk-an
Klase Publiko
Tigpalihok Civil Aviation Authority of the Philippines
Moalagad alang sa Dakbayan sa Davao
Lugar Baranggay Sasa, Buhangin, Dakbayan sa Davao
Kahabogon IKTD 18 m / 59 ft
Mga Koordinar 7°7′31.88″N 125°38′44.80″E / 7.1255222°N 125.6457778°E / 7.1255222; 125.6457778
Mga Padaganan
Direksyon Gitas-on Ibabaw
m ft
05/23 3,000 9,842 Aspalto
Estatistika (2008)
Mga Pasahero 1,692.877
Mga kalihukan sa mga abyon 16,194
Toneladang metriko sa mga kargamento 53,302
Estatistika gikan sa Civil Aviation Authority of the Philippines.[1]

Ang Tugpahanang Pangkalibutanon sa Francisco Bangoy (Iningles: Francisco Bangoy International Airport, Tinagalog: Paliparang Pandaigdig ng Francisco Bangoy), gitawag usab Tugpahanang Pangkalibutanon sa Davao (IATA: DVOICAO: RPMD), mao ang usa ka tugpahanang pangkalibutanon gisilbi sa mga lugar sa Dakbayan sa Davao. Mao ang labing kanunay'g gamit nga tugpahanan sa Mindanao.

Ang bag-ong terminal gitukod aron ilisan ang mga karaang terminal ug mokupot ug banabana 1.2 ka milyones ka pasahero ug 84,600 ka tonelada sa mga kargamento matag tuig. Ang gidugangan nga kapasidad gipakapinan ug pagtaod sa bagong gamit alang sa paglawid sa kahanginan, seguridad ug pagkupot sa mga bagahe.

Ang pagmodernisasyon ug paglambo sa mga pasilidad sa tugpahanan gitumong aron ang Davao mahimo sentro sa turismo ug pagpuhunang langyaw sa ilang rehiyon. Ang pagpalambo gipondohan sa Asian Development Bank, gitabangan sad sa European Investment Bank sa € 25 ka milyones, pinaagi usab sa pagpondo gikan sa kagamhanan. Ang gasto sa proyekto miabot ug $128 ka milyones.

Hapit sa mohuman ug usa ka dekada, ang bag-ong terminal, nakatukod na sa ika-2 sa Disiyembre, 2003. Ang unang paggama nagsugod sa tuig 2000 samtang ang plano sa pagpagama gianunsyo sa tuig 1992.

Sa ika-12 sa Nobiyembre, 2007, Ang Cebu Pacific gianunsyo nga ang kining tugpahanan gihimo nila isip ikatulong sentro sa paglupad.[2]

Kaagi[usba | edit source]

Ang Tugpahanang Pangkalibutanon sa Francisco Bangoy nagsugod ang kalihukan sa dekada 1940, uban sa donasyon ug usa ka luna didto sa Baranggay Sasa, nahimutang sa distrito sa Buhangin sa Dakbayan sa Davao ni Francisco Bangoy, ang pangulo sa usa ka maimpluwensyang banay lumulupyo sa dakbayan. Sugod sa kalihukan, ang tugpahanan adunay ra usa ka 1,200 ka metros ka padaganan nga sagbot lamang ug usa ka payang gihimong isip terminal. Sa dekadang 1940 ug 1950, ang Philippine Airlines ug ang Philippine Air Force naghatag ug pag-alagad sa kahanginan alang sa dakbayan.[3]

Pagka tuig 1959, ang tugpahanan adunay usa ka gamay nga control tower ug pipila ka mubo nga edipisyo. Ang bag-ong terminal nga adunay kapasidad ug usa ka milyones ka pasahero, gigama sa dekada 1970 ug gitas-an ang padaganan gikan sa 1,200 ka metros padulong sa 3,000 ka metros. And duha ka proyekto gipasiugda ni kanhi Kongresista Manuel Garcia.[3]

Tungod sa paspas ug saka sa kapasidad mga pasahero, ang tugpahanan nagkinahanglan ug bag-ong ug labaw'g dako nga terminal. Giplano sa tuig 1992, gigama sa tuig 2000, ug giablihan sa ika-2 sa Disyembre 2003, uban sa kapasidad nga doble sa karaang terminal. Ang paggama sa bag-ong terminal gipondo sa Asian Development Bank ug ang European Investment Bank.

Estraktura[usba | edit source]

Ang tore sa pagdumala sa trapiko sa kahanginan sa kining tugpahanan gisapayan nga labing sopistikado sa tibuok Pilipinas

Terminal[usba | edit source]

Ang terminal sa pasahero kay usa ka edipisyo nga nadasig sa arkitekturang Malaya nga gigasto sa P1 ka bilyon ug ika-upaton ka dako sa karaang terminal. Adunay dako nga hawan alang sa komersyo ug andunay gilapdon nga 9,000 metros kwadrados. Ang tugpahanan adunay upat ka jet bridges alang sa mga pasahero. Ang tugpahanan sad adunay Flight Information Display System (FIDS) ug Closed Circuit Television System (CCTV), nagdugang sa seguridad sa terminal. Ang terminal adunay 14 ka lamesa alanbg sa lokal ug pangkalibutanon nga lupad. Ang Cargo Terminal Building adunay gilapdon nga 5,580 ka metros kwadrados ug makaptanan ug 84,600 ka tonelada matag tuig.[4]

Padaganan[usba | edit source]

Ang tugpahanan adunay usa ka 3,000 ka metros nga padaganan nga makaptanan ang mga abyon nga lapad sama sa Airbus 330, Airbus 340, ug Boeing 747. Ang pagtaod ug usa ka instrument landing system sa Padaganan 05 ug 23 nituman sa mando sa International Civil Aviation Organization (ICAO) operating category - Precision Approach Category 1. Ang tugpahanan makaptan ug 8 hangtud 10 ka tugpa matag oras, depende sa gidak-on sa abyon. [4]

Mga Kompanyang Panglupad ug mga Padunglan[usba | edit source]

Lokal[usba | edit source]

Philippine Airlines Airbus A330-301 sa Tugpahanang Pangkalibutanon sa Davao
PAL Express Bombardier Dash 8 sa Tugpahanang Pangkalibutanon sa Francisco Bangoy
Kompanya Mga Padunglan
Cebu Pacific Cagayan de Oro, Cebu, Iloilo, Manila, Zamboanga
Philippine Airlines Cebu, Manila
PAL Express Zamboanga
Zest Airways Cebu [begins October 16], Manila

Pangkalibutanon[usba | edit source]

Kompanya Mga Padunglan
Cebu Pacific Hong Kong [seasonal], Singapore [seasonal]
SilkAir SingaporePlantilya:Fn
Mga Pahibalo
  • Pahibalo 1: Bisan ang mga lupad sa Silk Air padulong Singapore motugpa pa sa Davao, ang Silk Air walay katungod magpasakay ug mga pasahero tali sa Sugbo ug Davao.

Mga Nahitabo ug Mga Aksidente[usba | edit source]

  • Sa ika-4 sa Marso, 2003, ang bomba nabuto sa wating shed gawas sa karaang terminal, 21 ka tawo namatay. Ang ubang 145 ka tawo naangol.[7]
  • Kaniadtong gabii sa ika-25 sa Agosto, 2008, usa ka C-130 Hercules sa Philippine Air Force nahagsa padulong sa Golpo sa Davao human sa pagtugpa gikan sa Tugpahanang Pangkalibutanon sa Davao. Ang eroplano nalunod 800 ka till ubos sa tupong sa dagat. Human sa kalihukan sa pagpangita ug pagbawi, ang nahisgutang eroplano nakit-an uban sa tabang sa usa ka barko gikan sa US Navy. Ang insidente hinugdan nga ang tanan mga tripulante sa eroplano namatay uban ang duka ka sundalo sa Philippine Army.

Mga Gikutlo[usba | edit source]