Nasyonalismo

Ang Nasyonalismo maoy usa ka ideolohiya o kalihukan nga nagtuo nga ang nasod kinahanglan nga mohaom sa estado. Isip usa ka kalihukan, kini nag-una sa paglungtad ug lagmit nga mopalambo sa mga interes sa usa ka partikular nga nasud, labi na sa tumong nga maangkon ug mapadayon ang soberanya niini ( kaugalingong paghukom ) ibabaw sa gituohang yutang natawhan niini aron makamugna og usa ka nasud-estado . Nagtuo kini nga ang nasod kinahanglan nga modumala sa iyang kaugalingon, nga gawasnon gikan sa pagpanghilabot sa gawas ( self-governance ), nga ang usa ka nasod usa ka natural ug sulundon nga basehan alang sa usa ka politika, ug nga ang nasod mao lamang ang angay nga tinubdan sa gahum sa politika. Dugang pa, kini nagtumong sa pagtukod, ug pagmintinar, sa usa ka nasudnong identidad, base sa kombinasyon sa gipaambit nga mga kinaiya sa katilingban sama sa kultura, etnisidad, yutang natawhan, pinulongan, politika (o gobyerno ), relihiyon, tradisyon, o pagtuo sa usa ka gipaambit nga nag-inusarang kasaysayan, ug sa pagpalambo sa nasudnong panaghiusa o panaghiusa. Adunay lain-laing mga kahulugan sa usa ka "nasod", nga mosangpot sa lain-laing mga matang sa nasyonalismo. Ang duha ka nag-unang managlahing porma mao ang etnikong nasyonalismo ug sibiko nga nasyonalismo, bisan pa kini nga dikotomiya gisaway tungod sa pagpasimple sa lainlaing mga konteksto sa kasaysayan.

Usa ka postcard gikan sa 1916 nga nagpakita sa nasudnong mga personipikasyon sa pipila sa mga Alyado sa Unang Gubat sa Kalibutan, nga ang matag usa naggunit og nasudnong bandila.

Ang moral nga bili sa nasyonalismo, ang relasyon tali sa nasyonalismo ug patriotismo, ug ang pagkaangay sa nasyonalismo ug kosmopolitanismo pulos mga hilisgutan sa debate sa pilosopiya. Ang nasyonalismo mahimong iuban sa lain-laing mga tumong ug ideolohiya sa politika, sama sa konserbatismo (nasyonal nga konserbatismo ug populismo sa tuo nga pako) o sosyalismo (nasyonalismo sa wala nga pako).

Ang nasyonalismo makita nga positibo o negatibo depende sa ideolohiya ug mga resulta niini. Ang nasyonalismo usa ka bahin sa mga kalihukan alang sa kagawasan ug hustisya, nalambigit sa mga pagkabuhi pag-usab sa kultura, ug nagdasig sa garbo sa mga nahimo sa nasud. Gigamit usab kini aron himuong lehitimo ang mga pagkabahinbahin sa rasa, etniko, ug relihiyon, pagpugong o pag-atake sa mga minorya, pagdaot sa mga tawhanong katungod ug mga tradisyon sa demokratiko, ug pagsugod sa mga gubat, nga kanunay nga gihisgutan nga hinungdan sa duha ka gubat sa kalibutan.