Piniliay sa pagkapamuno 2022 (Pilipinas)

Gikan sa Wikipedia, ang gawasnong ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search

Takdang ipahigayon ang mga Piniliay sa pamuno nasod ug puli-pamuno nasod sa Pilipinas 2022 sa Tagurkad, Himabuyan 9, 2022, ug lakip kini sa sagad nga pinilay sa maong tuiga. Mao kini ang ika-17 nga tul-id nga piniliay sa pamuno ug ika-16 nga piniliay sa puli-pamuno sa Pilipinas sukad niadtong 1935, ug ang ika-pito nga piniliay sa inunom ka tuig nga termino sa pamuno ug puli pamuno sukad 1986.

Walay katungod si Rodrigo Duterte, ang kamtangang pamuno nasod nga molusad pa usab sa maong katungdanan, sumala sa 1987 nga Batakang Balaod sa Pilipinas. Iya-iya ang pag-ilim sa katungdanan sa pamuno ug puli pamuno nan mahimo nga managlahi og lugwaynong hugpong ang duha ka mananaog.

Saubay sa Pag-ilim[usba | usba ang wikitext]

Sumala sa 1987 nga Batakang Balaod sa Pilipinas, ginapahigayon ang piniliay matag unom ka tuig human sa 1992, sa ikadugang Tagurkad (Lunes) sa Himabuyan (Mayo). Limitado ang termino sa kasamtangang pamuno. Mamahimong molusad ang puli-pamuno og duha ka managsunod nga termino. Ang ginagamit ang kinaunhang past the post voting system aron matumbok ang mananaog: ang pilionon nga adunay kinadaghang pag-ilim, maoy modaog sa pagkapamuno. Ginalain ang piniliay sa pagkapuli pamuno apan susama ra sila mga lagda ug mamahimo nga maglahi ang manok sa pupili sa duha ka katungdanan.

Kon ugaling magtabla ang duha kun daghan pa ka pili-onon, anaa sa Dalam nga mag-inilimay kon kinsa ang mahimong pamuno kun puli-pamuno. Lingkoran sa duha ka mananaog ilahang katungdanan og unom ka tuig nga termino nga magsugod sa udto, Kabay (Hunyo) 30, 2022, ug motapos kini human sa unom ka tuig sa maong adlawa.

Kaagi[usba | usba ang wikitext]

Mga Pilionon[usba | usba ang wikitext]

Mga Opisyal nga Pilionon[usba | usba ang wikitext]

Ginadahom nga mamantala sa Komisyon sa mga Piniliay ang dili pa hingpit nga talaanan sa mga pilionon sa katapusan sa Bagyobagyo (Oktobre) 2021. Pagsugod sa panahon sa piniliay sa sayong Ulalong (Enero) 2022, mabug-os na sa komisyon ang talaanan sa mga pilionon nga manggawas sa buyang sa pili.

Mga Mingsibya sa ilahang pag-pilionon[usba | usba ang wikitext]

Daghang mga binanggiitag ngalan ang nanibya sa ilahang paglusad sa piniliay.

Isip Pamuno-Nasod[usba | usba ang wikitext]


  • Panfilo Lacson (Reporma), kasamtangang magbatasan
    • Sa Hinapdapon (Hulyo) 2021, mikompirma si Tito Sotto ang Pamuno sa Batasan nga duyogan niya og lusad si Lacson sa iyahang pagkapamuno. Sa Kagurosol (Septembre) 8, gisibya sa duha ilahang pagkapilionon sa umaabot nga piniliay.
  • Manny Pacquiao (PDP–Laban), kasamtangang magbatasan.
    • Sa Kabay (Hunyo) 2020 gisugid ni Bon Arum usa ka promutir sa baksing nga gisulti-an siyang Pacquiao nga molusad siya isip pamuno sa 2022 inay labanan iyahang katungdanan sa Batasan. Paglabay sa pipila ka adlaw milimod si Pacquiao sa iyahang paghisgot og lugay (politika) ngadto kang Arum. Sa usa ka tuig ang milabay misulti si Monico Puentebella usa ka opisyal sa pag-ugat ug kanhi pamuno sa Bacolod nga molusad siya isip pamuno nasod ug gitugtan kunohay siya sa boksidor nga maghisgot bahin sa lugay. Sa Kagurolsol (Septembre) 2021, miingon si Pacquiao nga aduna man lamang siyay tulo ka pilianan: molusad isip pamuno nasod, molusad usab sa Batasan, kun moluwat na sa politika. Sa KaguIn September 2021, Pacquiao said that he only have three options in politics: run for president, run for reelection in the Senate, or retire from politics altogether. Sa Kagurolsol 19, gidawat niya ang pagtuboy sa kang Koko Pimentel nga pundok sa PDP-Laban.
  • Bongbong Marcos (KBL), kanhi magbatasan.
    • Sa Ulalong (Enero) 2020, nagpahibalo si nga molusad siya sa "usa ka nasodnong katungdanan" sa 2022, apan wala siya motug-an kon unsang katungdanana. Sa Kagurolsol 2020, Marcos's sister Imee said that her brother was still noncommittal to which position he'd run for.[1] A year later, Marcos himself confirmed that "The presidency is not taken off the table."[2] On September 21, the Partido Federal ng Pilipinas (PFP; Plantilya:Translation) nominated Marcos to run for president. If Marcos accepts, he will be inducted as a member of the party and be made its chairman. Sa usa ka bidyong lunda sa Kagurolsol 24, 2021, pormal nga gidawat ni Marcos ang pagtuboy sa apin atol sa Nasodnong Panagtigom sa KBL nga gipahigayon Binangonan, Rizal.

Isip Puli-Pamuno[usba | usba ang wikitext]

  • Rodrigo Duterte (PDP–Laban), kasamtangang pamumo-nasod sa Pilipinas
    • Unang gi-asoy ni Duterte nga iyahang luyohan si Martin Romualdez sa paglusad sa maong katungdanan. Sa pagkigtigom niya sa nasod, sa Tagurkad (Lunes), Kabay (Hunyo) 28, miangkon si Duterte nga "dili daotang laraw" ang paglusad isip puli-pamuno apan mag-agad kini kon adunay "luna" alang kaniya sa polls. Sa Hinapdapon (Hulyo) 17, 2021, gisibya niya nga dili mababagan sa mga posibling kiha ang iyahang mga laraw sa paglusad isip puli-pamuno. Sa Lubadlubad (Agosto) 24, 2021 gidawat niya ang pagluyo sa PDP-Laban sa paglusad isip puli-pamuno ug gisugid niya ang katarongan: "ang pagsakripisyo ug pagtumbaling sa pagpangamuyo sa katawhan." Pipila ka pitlaw ang milabay, pormal nga gituboy si Duterte isip puli-pamuno sa pundok sa PDP-Laban nga giulohan ni Alfonso Cusi ang kaliham sa Alintaga sa Enerhiya.
  • Willie Ong (Lakas–CMD), Magduduso sa publikong alimgas ug kanhi magtatambag sa Alintaga sa Alimgas.
    • Si Ong ang mahimong kaduyog ni Moreno, opisyal nga gi-asoy ilahang pagkapilionon niadtong Kagurolsol (Septembre) 22, 2021.
  • Tito Sotto (NPC), kasamtangang pamuno sa Batasan sa Pilipinas.
    • Sa Hinapdapon (Hulyo) 2021, gi-asoy ni Sotto nga siya ang mahimong kaduyog ni Lacson sa lumba sa pagkapamuno, gisundan kini sa opisyal nga pagsibya sa pangampanya niadtong Kagurolsol 8, 2021.

Talapakisayran[usba | usba ang wikitext]

  1. Casayuran, Mario (September 28, 2020). "Ex-Sen. Bongbong Marcos: 2022 presidential bid not on the table yet". Manila Bulletin (sa pinulongang Ingles). Gikuha niadtong October 8, 2020.
  2. "Bongbong Marcos for President?". Manila Bulletin (sa pinulongang Ingles). Gikuha niadtong 2021-09-02.