Tropikal nga kalasangan



Ang mga tropikal nga kalasangan kay baga ug init nga mga kalasangan nga adunay taas nga ulan nga kasagarang makita tali sa 10° amihanan ug habagatan sa Ekwador . Sila usa ka subset sa tropical forest biome nga makita sulod sa 28° latitudes (sa torrid zone tali sa Tropic of Cancer ug Tropic of Capricorn). Ang mga tropikal nga kalasangan usa ka klase sa tropikal nga basa nga kalasangan nga lapad ang dahon, nga naglakip sa mas lapad nga mga tropikal nga kalasangan nga panagsa ra motubo. Ang tinuod nga mga rainforest kasagarang makita sa mga klima sa tropikal nga rainforest diin walay ting-init nga mahitabo; ang tanang bulan adunay aberids nga ulan nga labing menos 60 milimetro (2.4). Ang mga tropikal nga kalasangan nga may tropikal nga monsoon o klima sa savanna usahay gilakip sa mas lapad nga kahulugan.
Ang mga ekosistema sa tropikal nga kalasangan nailhan tungod sa ilang makanunayon ug taas nga temperatura, nga molapas 18 °C (64 °F) binulan, ug daghang tinuig nga ulan. Ang daghang ulan moresulta sa mga yuta nga kulang sa sustansya ug natunawan sa tubig, nga dako kaayog epekto sa mga tanom ug mananap nga nahiangay niining mga kondisyon. Kini nga mga rainforest nailhan tungod sa ilang dakong biodiversity . Sila ang pinuy-anan sa 40–75% sa tanang espisye sa tibuok kalibutan, lakip ang katunga sa mga espisye sa hayop ug tanom sa kalibutan, ug dos-tersiya sa tanang espisye sa tanom nga mamulak. Talagsaon ang ilang baga nga populasyon sa mga insekto ug ang lainlaing mga kahoy ug mas taas nga mga tanom. Gihulagway nga "pinakadako nga botika sa kalibutan", kapin sa ikaupat nga bahin sa natural nga mga tambal ang nadiskobrehan niini. Apan, ang mga tropikal nga kalasangan gihulga sa mga kalihokan sa tawo, sama sa pagpamutol og kahoy ug pagpalapad sa agrikultura, nga mosangpot sa pagkabahin-bahin ug pagkawala sa puy-anan.
Ang istruktura sa usa ka tropikal nga kalasangan gibahin-bahin ngadto sa mga lut-od, nga ang matag usa adunay talagsaon nga mga ekosistema . Apil niini ang emergent layer nga adunay habog nga mga kahoy, ang dasok nga populasyon nga canopy layer, ang understory layer nga dato sa wildlife, ug ang salog sa lasang, nga nihit tungod sa hinay nga pagsulod sa kahayag. Ang yuta kinaiyanhon nga kulang sa sustansya ug asido. Ang mga tropikal nga kalasangan adunay taas nga kasaysayan sa ekolohikal nga pagsunod-sunod, nga naimpluwensyahan sa natural nga mga panghitabo ug mga kalihokan sa tawo. Importante kini alang sa mga gimbuhaton sa ekolohiya sa kalibutan, lakip ang pagtago sa carbon ug regulasyon sa klima . Daghang mga lumad nga katawhan sa tibuok kalibutan ang nagpuyo sa mga kalasangan sulod sa liboan ka tuig, nagsalig niini alang sa ilang panginabuhi ug kapuy-an, apan nag-atubang sa mga hagit gikan sa modernong mga kalihokan sa ekonomiya.
Nagkalainlain ang mga paningkamot sa konserbasyon, nga nagpunting sa parehong preserbasyon ug malungtarong pagdumala. Ang mga internasyonal nga palisiya, sama sa mga programa nga Reducing Emissions from Deforestation and Forest Degradation (REDD ug REDD+), nagtumong sa pagpugong sa pagkaguba sa kalasangan ug pagkadaot sa kalasangan. Bisan pa niining mga paningkamot, ang mga tropikal nga kalasangan padayon nga nag-atubang sa mga dakong hulga gikan sa pagkaguba sa kalasangan ug pagbag-o sa klima, nga nagpasiugda sa nagpadayon nga hagit sa pagbalanse sa konserbasyon uban sa mga panginahanglanon sa kalamboan sa tawo.