Hiniusang Gingharian

Gikan sa Wikipedia, ang gawasnong ensiklopedya
Reyna Elizabeth II sa Hiniusang Gingharian

Ang Hiniusang Gingharian (United Kingdom sa Iningles), tibuok ngalan: Hiniusang Gingharian sa Gran Britanya ug Amihanang Irlanda; sa Iningles: United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland; sa Kinatsila: Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda del Norte; UK kun HG) maoy usa ka nasod sa Uropa, ug miyembrong-estado sa Unyon sa Uropa (UU).

Nakasentro sa isla sa Gran Britanya ang kadaghanan sa populasyon ug teritoryo niini. Napalibotan ang nasod sa Kadagatang Atlantiko ug sa mga dagat nga Dagat Amihanan o North Sea, Kanal La Mancha o English Channel, Dagat Seltiko, ug Dagat Irlandes. Nakasumpay sa Pransya ang Britanya pinaagi sa Channel Tunnel ug tapad sa Republika sa Irlanda ang Amihanang Irlanda.

Ang Hiniusang Gingharian usa ka demokrasya nga parlamentaryo ug usa ka konstitusyonal nga monarkiya. Gilangkuban kini sa Inglatera, Amihanang Irlanda, Eskosya, ug Gales. Si Rayna Isabel II ang pamuno sa estado, ug si David Cameron ang primero ministro.

Ang UK maoy labing gamhanang nasod niadtong siglo 19 ngadto sa sayo sa siglo 20. Apan tungod sa duha ka Gubat sa Kalibotan, ug ang pagkunhod sa iyang imperyo niadtong unang tunga sa siglo 20, miubos ang iyang pagkagamhanan. Pero bisan niini, ang UK nagpabilin nga adunay ikasulti sa mga buhat militar, ekonomikal, kultural, ug politikal nga mga buluhaton. Usa usab ka gahom nukleyar ang UK, ug adunay dakong bahin sa pundo nga gigahin para sa militar.

Ang UK adunay usa ka permanente nga "seat" sa Konseho sa Seguridad sa UN. Miyembro usab kini sa G8 ug sa NATO.