Espanya

Ang Ingles nga bersiyon ning maong panid mahimo mong mahubad ngadto sa Binisayang Sinugboanon.

Ang Gingharian sa Espanya (Kinatsila ug Ginalyego: Reino de España; Kinatalan: Regne d'Espanya; Binasko: Espainiako Erresuma; Inaranes: Regne d'Espanha; Liones: Reinu d'Hespaña) usa ka nasod sa habagatan ug habagatang-kasadpan sa Uropa. Madrid ang iyang kapital nga dakbayan. Sa kasadpan ug sa Galicia, habagatan, mao ang nasod sa Portugal. Sa habagatan, mao ang Gibraltar (Hiniusang Gingharian) ug Morroco. Sa amihanang-sidlakan, sa daplin sa kabukiran sa Pireneos, makaplagan ang nasod sa Pransiya ug ang gamayng prinsipalidad sa Andorra. Lakip sa Espanya ang Islas Baleares sa Dagat Mediteraneo, ang Islas Canarias sa Kadagatang Atlantiko, ang mga dakbayan sa Ceuta ug Melilla sa amihanang Aprika, ug mga kapupud-ang walay nagpuyo sa Mediteraneo sa may Kipot sa Gibraltar nga ginganlang Plazas de soberanía. Sa amihanang-sidlakang dapit sa Pireneos, adunay gamayng exclave ug lungsod nga ang ngalan Llívia sa Catalunya nga gipalibotan sa teritoryong Pranses.

Heyograpiya ug klima

Ang Espanya nailhan tungod sa iyang nagkadaiyang talan-awon ug geograpiya. Ang sentro sa nasod gihulagway pinaagi sa usa ka dako nga patag nga gitawag og Meseta Central, nga gilibotan sa nagkalain-laing kutay sa kabukiran sama sa Sistema Central ug sa Cordillera Cantábrica. Sa amihanan, ang kabukiran sa Pireneos nagsilbing natural nga utlanan tali sa Espanya ug Pransiya, samtang sa habagatan makit-an ang mga sapa sa Guadalquivir nga naghatag og tabunok nga yuta alang sa agrikultura. Tungod sa iyang nahimutangan tali sa Dagat Mediteraneo ug sa Kadagatang Atlantiko, ang klima sa nasod managlahi depende sa rehiyon. Ang mga dapit sa baybayon sa Mediteraneo adunay init ug uga nga ting-init, samtang ang amihanang bahin sa nasod, nga mas duol sa Atlantiko, makasinati og mas bugnaw ug ulanon nga panahon sa tibuok tuig. Sa tunga-tungang bahin sa Espanya, ang klima mas kontinental, diin ang ting-tugnaw mahimong bugnaw kaayo ug ang ting-init init kaayo.

Ekonomiya

Isip usa ka miyembro sa Unyong Yuropreyo, ang Espanya adunay usa sa kinadak-ang ekonomiya sa kalibotan. Ang sektor sa serbisyo, ilabi na ang turismo, mao ang nag-unang pundasyon sa iyang ekonomiya, tungod kay minilyon ka mga bisita ang moadto sa nasod matag tuig aron masinati ang iyang mga baybayon ug makasaysayanong mga dapit. Dugang pa, ang Espanya usa usab ka lider sa produksyon sa renewable energy, ilabi na sa hangin ug solar nga enerhiya, ug adunay lig-on nga industriya sa automotive ug agrikultura, nga mao ang nag-unang exporter sa lana sa oliba sa tibuok kalibotan.

Kultura ug arte

Ang kultura sa Espanya dato kaayo tungod sa iyang kasaysayan nga naimpluwensyahan sa nagkalain-laing sibilisasyon. Sa natad sa arte, ang Espanya naghatag sa kalibotan og bantogang mga pintor sama ni Diego Velázquez, Francisco Goya, Salvador Dalí, ug Pablo Picasso. Ang nasod adunay daghang mga dapit nga giila sa UNESCO isip World Heritage Sites, gikan sa karaang mga kuta sa mga Romano hangtod sa mga katingalahang katedral sa Edad Medya ug ang modernong arkitektura sa Barcelona.

Kini nga pagkadaiyang kultural makita usab sa mga tradisyon sa matag rehiyon ug sa linggwistikong mapadayonon sa nasod. Ang matag komunidad adunay kaugalingong mga hiyas nga naghatag og importansya sa lokal nga kabilin, sama sa makit-an sa mga pinulongan nga Katalan, Galiziano, Basko, ug ang Liones. Kini nga mga elemento naglangkob sa usa ka lig-on nga nasodnong identidad nga nagrespeto sa iyang nagkalain-laing gigikanan ug kasaysayan.