Habagat

Gikan sa Wikipedia, ang gawasnong ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Advancing monsoon clouds and showers in Aralvaimozhy, near Nagercoil, India

Ang habagat (iningles: monsoon) ang tradisyonal nga gihubit nga ingon sa hangin gibali ang matag panahon, inubanan sa katugbang nga mga kausaban sa ulan,[1] apan karon nga gigamit sa paghulagway sa seasonal mga kausaban sa atmosperang sirkulasyon ug ulan nga nakig-uban sa mga asymetriko pagpainit sa yuta ug sa dagat.[2][3] Kasagaran, ang termino nga habagat gigamit sa pagtumong sa ting-ulan nga bahin sa usa ka seasonally usab-usab nga sumbanan, bisan tuod teknikal adunay usa usab ka mamala nga hugna. Ang termino usahay sayop nga gigamit alang sa lokal nga bug-at apan mubo-term nga ulan,[4] bisan tuod kini nga mga ulan nga sa pagsugat sa mga diksiyonaryo sa monsoon.[5]

Ang mayor nga habagat mga sistema sa kalibutan naglangkob sa Kasadpang Aprika ug sa Asia-Australia ulan dinhi. Ang paglakip sa North ug South American nga ulan dinhi uban sa dili kompleto nga hangin pagbali gidebatehan.[6]

Ang termino unang gigamit sa Iningles sa British India (karon sa Indya, Bangladesh ug Pakistan) ug silingang mga nasud sa pagtumong sa dako nga seasonal nga hangin paghuyop gikan sa Luok sa Bengal ug Dagat Arabo sa habagatan-kasadpan sa pagdala sa bug-at nga ulan sa maong dapit.[7][8]

  1. Ramage, C., Monsoon Meteorology. International Geophysics Series, Vol. 15, 296 pp., Academic Press, San Diego, Calif. 1971.
  2. Trenberth, .K.E., Stepaniak, D.P., Caron, J.M., 2000, The global monsoon as seen through the divergent atmospheric circulation, Journal of Climate, 13, 3969–3993.
  3. "On Air–Sea Interaction at the Mouth of the Gulf of California", Paquita Zuidema and Chris Fairall, in Journal of Climate, Volume 20, Issue 9, May 2007, published by the American Meteorological Society
  4. Welcome to Monsoon Season – Why You Probably Are Using This Term Wrong (29 June 2016).
  5. Definition of Monsoon (28 July 2016).
  6. Rohli, Robert V.; Vega, Anthony J. (2011). Climatology, Jones & Bartlett Learning. p. 187. ISBN 978-0763791018, https://books.google.com/books?id=WhtZKBCv7NMC&pg=PA187. Gikuha sa 23 Hulyo 2011. 
  7. Glossary of Meteorology (June 2000). Monsoon. American Meteorological Society. Retrieved on 2008-03-14.
  8. International Committee of the Third Workshop on Monsoons. The Global Monsoon System: Research and Forecast. Retrieved on 2008-03-16.