Danao
- Alang sa lungsod sa Bohol, tan-awa ang Danao, Bohol.
Ang Danao primera klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa Sugbo, Pilipinas. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 58.10 kilometros quadrado ug nahimutang nga nag-inusara nga distrito.
Sumala sa census ni acting 2010, dunay 350,467 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 6015.
Ang Dakbayan sa Danao nagpakita og talagsaong paspas nga pag-uswag. Sukad sa pagkahimo niini niadtong 1961, ug kung ikumpara sa uban nga mga dakbayan o lungsod sa Pilipinas nga parehas kadak-a, kini giisip nga wala pay nakalabaw sa kalampusan sa maong mubo nga panahon.
Adunay matahum nga tan-awon sa dagat nga nagbulag sa mainland sa Sugbo ug sa grupo sa gagmay’ng isla nga gitawag nga Camotes Islands, ang Danao nagbarug nga ang patag niini duol sa nagaliguyngoy nga kabukiran nga sulod sa daghang katuigan nagahatag og dakong kantidad sa uling alang sa paggamit sa mga pabrika, barko, ug mga establisimento sa industriya sa Sugbo, ingon man alang sa pag-eksport sa ubang mga probinsya sa Pilipinas.
Gisaysay sa mosunod nga estorya kung giunsa natukod ang Danao ug kung giunsa kini nakuha ang ngalan. Niadtong 1844, ang Obispo sa Sugbo miingon nga kinahanglan magtukod pa og dugang mga lungsod sa amihanan hangtod sa lugar nga karon nailhan nga lungsod sa Borbon. Alang niini nga mahinungdanong buluhaton, gipili niya si Kapitan Manuel del Rosario, usa ka mestiso.
Sa iyang panaw paingon sa amihanan, nakakita siya og grupo sa mga lumad nga nagpaligo sa ilang mga karabaw sa usa sa daghang gagmay’ng lawom nga mga tubig o "ponds". Midunggo si Kapitan aron magpahulay. Sa iyang pagpahulay, iyang nakigpulong sa mga lumad samtang nagtan-aw sila sa ilang naglugsong-lugsong nga karabaw. Nangutana siya unsay tawag sa ilang katubigan. Giingnan siya nga kini gitawag og "Danawan".
Sa ulahi, dihang naporma ang mga baryo nga nahimong lungsod, ginganlan kini ni Kapitan del Rosario og Danao. Nagpabilin siya sa lugar sulod sa pipila ka tuig aron maseguro nga matukod ang mga hinungdanong proyekto alang sa kaayohan sa lungsod. Gisugdan niya ang pagtukod sa "Presidencia" alang sa mga opisina sa kagamhanan. Gisundan kini sa pagtukod sa simbahan, ug pagkahuman, sa kumbento. Ang simbahan natapos niadtong 1847. Sa samang panahon, nagtukod usab sila og mga kadalanan. Ang karon nga mga kadalanan nga Lapulapu, Tupas, Rizal, ug Marcelo del Pilar, nga sa pipila ka bahin gihapon nagpakita sa estilo sa mga culvert sa Kastila, nagsugod sa maong panahon sa pagtukod sa Danao.
Pagkahuman sa pagkatukod sa Danao, nagpadayon si Kapitan del Rosario sa pagtukod og dugang nga mga lungsod. Siya giila nga usa sa nagtukod o nakatabang sa pagtukod sa karon nga mga lungsod sa Carmen, Catmon, Sogod, ug Borbon.
Niadtong 1860, mibalik siya sa Danao nga iyang paborito nga lungsod. Sa panahon nga gihatagan na og mga Kristohanong ngalan ang mga lumad, iyang gibag-o ang iyang apelyido ngadto sa Gonzales. Hangtod karon, daghan ang naggamit sa apelyidong Gonzales sa Danao, nga nagpakita nga si Kapitan del Rosario dili lamang mibalik apan nagpuyo gyud og permanente sa lungsod nga una niyang gitukod.
Sukad sa pagtukod sa Danao, ang lungsod nag-uswag og dako sa populasyon ug kalamboan. Ang estimated nga populasyon karon kay 45,000. Adunay kini total nga yuta nga 14,183 hektarya, ug nakatutok kini sa agrikultura isip pangunahan nga pinansya. Ang tibuok yuta sa mga tawo sa lungsod nga 5,234 hektarya ang gipanamnan og mga tanom sa mineral nga yuta.
Ang Danao, sa panahon sa mga Kastila, nailhan nga dakong mina sa uling. Ang lungsod nagtindog nga adunay likod nga nagpa-uli sa mga rolling hills nga sukad pa sa daghang katuigan nagahatag og dagkong kantidad sa uling para sa paggamit sa daghang mga pabrika, mga barko, ug mga establisimyento sa industriya sa Cebu, ug ingon man para sa eksport sa ubang mga probinsya sa Pilipinas.
Giunsa pagkahimong lungsod ang Danao ug giunsa kini pagkatawag nga Danao, gisugilon sa sunod nga kasaysayan. Niadtong 1844, ang Obispo sa Cebu nagdesisyon nga kinahanglan pa nga dugangan ang mga lungsod sa amihanang bahin sa isla hangtod sa lugar nga karon gitawag nga municipality sa Borbon. Para niining hinungdanon nga misyon, gipili siya og angayan nga tawo nga mao si Kapitan Manuel del Rosario, usa ka mestiso.
Sa iyang pag-adto sa amihanang bahin, nakakita siya sa mga lumulupyo nga nagapanalipod sa ilang mga carabao sa usa sa mga daghang lawa o pond. Ang Kapitan nagpahulay ug nakig-istorya sa mga tawo nga nagapahulay usab samtang nagatan-aw sa ilang mga carabao. Nakit-an niya nga ang mga lumulupyo nag-ingon nga ang pangalan sa lugar gitawag og Danawan.
Pagkahuman, ang mga baryo sa palibot gipang-organisar ug gitukod nga lungsod. Giingon nga Danao kini, ug ang Kapitan nagpabilin sa lugar ug nagtrabaho sa mga proyekto para sa kaayohan sa lungsod sama sa pagtukod sa pueblo, mga eskwelehan, ug mga buhatan sa gobyerno. Ang simbahan gi-kompleto niadtong 1847, ug ang mga kalsada sama sa Talupe, Tupas, Rizal, ug Marcelo del Pilar hangtod karon, ang uban niini makita gihapon ang Kastila nga estilo sa kalsada.[1]
Geography
[usba | usba ang wikitext]Ang Danao nahimutang sa Metro Cebu ug 33 kilometro (21 milya) gikan sa Dakbayan sa Sugbo.[2] Kini gisilingan sa amihanan sa Carmen, sa kasadpan sa Asturias, sa habagatan sa Compostela, ug sa sidlakan sa Dagat sa Camotes.
Mga barangay
[usba | usba ang wikitext]Ang Dakbayan sa Danao politikal nga gibahin ngadto sa 42 ka mga barangay. Ang matag barangay naglangkob sa mga purok ug ang uban adunay mga sitio.
| PSGC | Barangay | Population | ±% p.a. | Area | PD 2020 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2020[3] | 2010[4] | ha | acre | /km2 | /sq mi | |||||
| 072223001 | Baliang | 1.2% | 1,843 | 1,728 | ▴ | 0.65% | 527 | 1,302 | 350 | 910 |
| 072223002 | Bayabas | 0.5% | 714 | 609 | ▴ | 1.60% | 220 | 544 | 320 | 840 |
| 072223004 | Binaliw | 1.7% | 2,635 | 2,341 | ▴ | 1.19% | 121 | 299 | 2,200 | 5,600 |
| 072223006 | Cabungahan | 1.5% | 2,317 | 2,201 | ▴ | 0.51% | 130 | 321 | 1,800 | 4,600 |
| 072223007 | Cagat-Lamac | 0.8% | 1,253 | 1,023 | ▴ | 2.05% | 121 | 299 | 1,000 | 2,700 |
| 072223008 | Cahumayan | 2.7% | 4,162 | 3,506 | ▴ | 1.73% | 1,260 | 3,114 | 330 | 860 |
| 072223009 | Cambanay | 2.3% | 3,526 | 2,818 | ▴ | 2.27% | 336 | 830 | 1,000 | 2,700 |
| 072223010 | Cambubho | 0.6% | 940 | 594 | ▴ | 4.70% | 165 | 408 | 570 | 1,500 |
| 072223011 | Cogon-Cruz | 2.7% | 4,188 | 3,034 | ▴ | 3.28% | 281 | 694 | 1,500 | 3,900 |
| 072223012 | Danasan | 0.9% | 1,350 | 1,266 | ▴ | 0.64% | 516 | 1,275 | 260 | 680 |
| 072223013 | Dungga | 0.8% | 1,273 | 1,017 | ▴ | 2.27% | 256 | 633 | 500 | 1,300 |
| 072223014 | Dunggoan | 4.0% | 6,310 | 5,313 | ▴ | 1.73% | 241 | 596 | 2,600 | 6,800 |
| 072223015 | Guinacot | 3.1% | 4,853 | 4,089 | ▴ | 1.73% | 300 | 741 | 1,600 | 4,200 |
| 072223016 | Guinsay | 5.9% | 9,152 | 7,887 | ▴ | 1.50% | 376 | 929 | 2,400 | 6,300 |
| 072223017 | Ibo | 0.7% | 1,171 | 964 | ▴ | 1.96% | 194 | 479 | 600 | 1,600 |
| 072223018 | Langosig | 0.7% | 1,020 | 750 | ▴ | 3.12% | 126 | 311 | 810 | 2,100 |
| 072223019 | Lawaan | 1.1% | 1,679 | 1,352 | ▴ | 2.19% | 418 | 1,033 | 400 | 1,000 |
| 072223020 | Licos | 1.2% | 1,852 | 1,581 | ▴ | 1.59% | 251 | 620 | 740 | 1,900 |
| 072223021 | Looc | 6.1% | 9,543 | 9,200 | ▴ | 0.37% | 305 | 754 | 3,100 | 8,100 |
| 072223022 | Magtagobtob | 0.3% | 453 | 382 | ▴ | 1.72% | 324 | 801 | 140 | 360 |
| 072223023 | Malapoc | 0.8% | 1,256 | 974 | ▴ | 2.57% | 153 | 378 | 820 | 2,100 |
| 072223024 | Manlayag | 1.0% | 1,638 | 1,578 | ▴ | 0.37% | 426 | 1,053 | 380 | 1,000 |
| 072223025 | Mantija | 0.9% | 1,447 | 1,233 | ▴ | 1.61% | 337 | 833 | 430 | 1,100 |
| 072223026 | Masaba | 2.0% | 3,090 | 2,743 | ▴ | 1.20% | 223 | 551 | 1,400 | 3,600 |
| 072223027 | Maslog | 6.4% | 9,929 | 9,892 | ▴ | 0.04% | 323 | 798 | 3,100 | 8,000 |
| 072223028 | Nangka | 0.3% | 413 | 446 | ▾ | −0.77% | 306 | 756 | 130 | 350 |
| 072223029 | Oguis | 0.4% | 634 | 600 | ▴ | 0.55% | 92 | 227 | 690 | 1,800 |
| 072223030 | Pili | 0.5% | 777 | 677 | ▴ | 1.39% | 184 | 455 | 420 | 1,100 |
| 072223031 | Poblacion | 5.8% | 9,090 | 8,710 | ▴ | 0.43% | 131 | 324 | 6,900 | 18,000 |
| 072223032 | Quisol | 0.9% | 1,461 | 1,255 | ▴ | 1.53% | 173 | 428 | 840 | 2,200 |
| 072223033 | Sabang | 8.0% | 12,431 | 9,945 | ▴ | 2.26% | 343 | 848 | 3,600 | 9,400 |
| 072223034 | Sacsac | 0.4% | 618 | 514 | ▴ | 1.86% | 184 | 455 | 340 | 870 |
| 072223035 | Sandayong Norte | 1.0% | 1,490 | 1,454 | ▴ | 0.24% | 71 | 175 | 2,100 | 5,400 |
| 072223036 | Sandayong Sur | 2.0% | 3,069 | 2,808 | ▴ | 0.89% | 404 | 998 | 760 | 2,000 |
| 072223037 | Santa Rosa | 1.0% | 1,559 | 1,151 | ▴ | 3.08% | 218 | 539 | 720 | 1,900 |
| 072223038 | Santican | 0.8% | 1,218 | 1,014 | ▴ | 1.85% | 290 | 717 | 420 | 1,100 |
| 072223039 | Sibacan | 0.4% | 635 | 519 | ▴ | 2.04% | 326 | 806 | 190 | 500 |
| 072223040 | Suba | 4.8% | 7,523 | 6,785 | ▴ | 1.04% | 40 | 99 | 19,000 | 49,000 |
| 072223041 | Taboc | 3.5% | 5,482 | 4,880 | ▴ | 1.17% | 126 | 311 | 4,400 | 11,000 |
| 072223042 | Taytay | 2.5% | 3,914 | 3,618 | ▴ | 0.79% | 31 | 77 | 13,000 | 33,000 |
| 072223043 | Togonon | 1.0% | 1,619 | 1,394 | ▴ | 1.51% | 1,100 | 2,718 | 150 | 380 |
| 072223044 | Tuburan Sur | 4.4% | 6,944 | 5,407 | ▴ | 2.53% | 229 | 566 | 3,000 | 7,900 |
| Total | 156,321 | 119,252 | ▴ | 2.74% | 10,730 | 26,514 | 1,500 | 14 | ||
Klima
[usba | usba ang wikitext]| Datos sa klima para sa Danao, Sugbo | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Month | Enero | Peb | Marso | Abril | Mayo | Hun | Hul | Ago | Set | Okt | Nob | Dis | Taon |
| Kasarangan nga kinatas-ang temperatura matag-adlaw °C (°F) | 28
(82) |
29
(84) |
30
(86) |
31
(88) |
31
(88) |
30
(86) |
30
(86) |
30
(86) |
30
(86) |
29
(84) |
29
(84) |
28
(82) |
30
(85) |
| Kasarangan nga kinasubang temperatura matag-adlaw °C (°F) | 23
(73) |
23
(73) |
23
(73) |
24
(75) |
25
(77) |
25
(77) |
25
(77) |
25
(77) |
25
(77) |
25
(77) |
24
(75) |
23
(73) |
24
(75) |
| Kasarangang kadaghanon sa pag-ulan mm (inches) | 70
(2.8) |
49
(1.9) |
62
(2.4) |
78
(3.1) |
138
(5.4) |
201
(7.9) |
192
(7.6) |
185
(7.3) |
192
(7.6) |
205
(8.1) |
156
(6.1) |
111
(4.4) |
1,639
(64.6) |
| Kasarangang adlaw sa ulan | 13.4 | 10.6 | 13.1 | 14.5 | 24.2 | 27.9 | 28.4 | 27.7 | 27.1 | 27.4 | 22.5 | 15.9 | 252.7 |
| Gikan sa Tinubdan: Meteoblue (gimodelo/gikalkula nga datos, dili lokal nga gisukod)[5] | |||||||||||||
Economiya
[usba | usba ang wikitext]
Source: Philippine Statistics Authority[6][7][8][9][10][11][12][13]
Mining
[usba | usba ang wikitext]Dugang nga Kasayuran: Pagmina sa Uling sa Pilipinas
Railways
[usba | usba ang wikitext]The Cebu railway ran from Danao south to Argao. During World War II, the bridges, tracks and Central Station were bombed so extensively that the railway never recovered, and it closed in 1942. After that, whatever was left after the war was dug up to become the Cebu North Road.
Riles sa Tren
[usba | usba ang wikitext]Ang Cebu railway nagdagan gikan sa Danao paingon sa habagatan hangtod sa Argao. Atol sa Ikaduhang Gubat sa Kalibutan, gibomba pag-ayo ang mga tulay, riles, ug ang Sentral nga Estasyon, hinungdan nga wala na kini nakabawi ug napugos pagsira niadtong 1942. Human sa gubat, ang mga nahabilin nga bahin sa riles gilubong ug gihimo nga Cebu North Road.
Karong panahona, usa ka bag-ong light railway ang tukoron sa Sugbo.[14][15]
Asukal
[usba | usba ang wikitext]Dugang kasayuran: Industriya sa Asukal sa Pilipinas
Ang karaang sistema sa paggaling sa tubo aron paghimo og asukal gitawag og "intosan". Bisan pa nga ang riles sa tren orihinal nga gitukod aron sa pagdala og uling, gigamit usab kini sa pagdala sa tubo paingon sa mga pantalan.
Industriya sa Pusil
[usba | usba ang wikitext]Ang Dakbayan sa Danao nailhan tungod sa ilang industriya sa paghimo og pusil. Nagsugod ang maong industriya sa mga tuig 1905–1906. Sa pagsugod sa Ikaduhang Gubat sa Kalibutan, ang mga panday sa pusil sa Danao misulod sa kalihukan sa mga gerilya o giapil sa United States Army Forces in the Far East. Ilang pangunahing buluhaton mao ang pag-usab sa mga pusil nga Arisaka sa mga Hapones aron modawat sa US .30 caliber nga bala o pagmintinar sa orihinal nga pusil nga Hapones nga magamit pa.
Nagpadayon ang industriya sa pusil, apan iligal ug tinago. Sa dekada 1960, gisugdan tawgon nga "paltik" ang mga hinimong pusil nga iligal.[citation needed] Sa unang bahin sa dekada 1990, gi-legalize sa gobyerno ang maong industriya pinaagi sa pagkatukod sa duha ka organisasyon sa mga lokal nga panday sa pusil. Ang organisasyon nga nabilin nga adunay tinuod nga permiso mao ang Workers League of Danao Multi-purpose Cooperative (World MPC), nga nahimutang sa Dungguan, Dakbayan sa Danao.[16]
Ang World MPC narehistro kaniadtong Oktubre 1994 nga adunay 25 ka inisyal nga miyembro. Sa Nobyembre 1996, gihatagan kini og lisensya sa Philippine National Police (PNP) sa paghimo og mga pistola gikan sa caliber .22 hangtod sa .45. Ang organisasyon usa ka kusganong grupo nga naningkamot sa pag-legalize sa industriya sa paghimo og pusil sa Pilipinas uban ang tumong nga mapaayo ang teknolohiya ug kahanas sa mga panday sa pusil, makahatag og seguridad sa trabaho, ug makadugang og kita sa gobyerno. Ang industriya sa paghimo og pusil sa Danao nagsugod pinaagi sa paggamit sa tumbaga o tansan nga materyales. Ang Chairman sa World MPC maoy nagdumala sa pagtuman sa mga kinahanglanon sa Firearms Explosives Security Service Agency and Guards Supervisory Section (FESSAGES) hangtod sa iyang pagkamatay niadtong 2010, nga miresulta sa pagsirado sa World MPC tungod sa kapakyas sa pagsunod sa mga palisiya sa FESSAGES.
Industriya sa Turismo
[usba | usba ang wikitext]Ang turismo sa maong dapit anaa pa sa sinugdanan nga yugto. Sa tibuok silangang baybayon sa Sugbo, aduna’y mga resort nga gipadagan sa mga pamilya.
Niadtong 2017, ang Dakbayan sa Danao maoy host sa Xterra Off-road Triathlon. Ang kalihokan gihimo sa Coco Palms Resort.[17][18]
Mitsumi
[usba | usba ang wikitext]Ang Mitsumi usa sa pinakadako nga employer sa amihanang bahin sa Sugbo.[19][20]
Metro Cebu Expressway
[usba | usba ang wikitext]Ang trabaho para sa ₱50 bilyon nga 74-kilometro (46 mi) nga Metro Cebu Expressway nagsugod niadtong 2018. Kini magkonektar sa Dakbayan sa Naga sa habagatan hangtod sa Dakbayan sa Danao sa amihanan.[21]
Gallery
[usba | usba ang wikitext]-
Danao, Cebu -
Father of Danao City -
Danao, Cebu -
Palengke -
Palengke - Danao City Public Market -
Port for ferries to Camotes and Leyte -
Sto Tomas de Villanueva church -
Old cannon with a more recent setting
Mga AM transmitters
[usba | usba ang wikitext]- D___ 1008 kHz (TBD)
Mga iladong molupyo
[usba | usba ang wikitext]Mga sumpay sa gawas
[usba | usba ang wikitext]- Philippine Standard Geographic Code Gi-arkibo 2012-04-13 at the Wayback Machine
- 2000 Philippines Census Information Gi-arkibo 2010-01-30 at the Wayback Machine
 Lalawigan sa Sugbo | |
|---|---|
Dakbayan sa Sugbo (kapital) | |
| Mga lungsod |
|
| Mga dakbayan | |
| Taas nga progresibong dakbayan | |
- ↑ Title: 4 Cities & 49 Municipalities Author: Gervasio L. Lavilles Copyright 1965
- ↑ Sun–Star (Oct 8, 2005). "RDC enlarges Metro Cebu". Archived from the original on Sep 30, 2007.
- ↑ Census of Population (2020). "Region VII (Central Visayas)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. Philippine Statistics Authority. Retrieved Jul 8, 2021.
- ↑ Census of Population and Housing (2010). "Region VII (Central Visayas)" (PDF). Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. National Statistics Office. Retrieved Jun 29, 2016.
- ↑ "Danao: Average Temperatures and Rainfall". Meteoblue. Retrieved May 10, 2020.
- ↑ "Poverty incidence (PI):". Philippine Statistics Authority. Retrieved Dec 28, 2020.
- ↑ "Estimation of Local Poverty in the Philippines" (PDF). Philippine Statistics Authority. Nov 29, 2005.
- ↑ "2003 City and Municipal Level Poverty Estimates" (PDF). Philippine Statistics Authority. Mar 23, 2009.
- ↑ "City and Municipal Level Poverty Estimates; 2006 and 2009" (PDF). Philippine Statistics Authority. Aug 3, 2012.
- ↑ "2012 Municipal and City Level Poverty Estimates" (PDF). Philippine Statistics Authority. May 31, 2016.
- ↑ "Municipal and City Level Small Area Poverty Estimates; 2009, 2012 and 2015". Philippine Statistics Authority. Jul 10, 2019.
- ↑ "PSA Releases the 2018 Municipal and City Level Poverty Estimates". Philippine Statistics Authority. Dec 15, 2021. Retrieved Jan 22, 2022.
- ↑ "PSA Releases the 2021 City and Municipal Level Poverty Estimates Gi-arkibo 2025-05-05 at the Wayback Machine". Philippine Statistics Authority. Apr 2, 2024. Retrieved Apr 28, 2024.
- ↑ Philstar Global, Richmond Mercurio (Dec 10, 2018). "DOTr eyes operation of Cebu LRT, BRT by 2020". Archived from the original on Sep 20, 2019.
- ↑ Philippines News Agency, John Rey Saavedra (May 26, 2019). "Cebu LRT seen operational by 2022". Archived from the original on May 26, 2019.
- ↑ Sun–Star, Oscar C. Pineda (Jan 20, 2004). "Danao's gunmakers seek government aid". Archived from the original on Feb 7, 2004.
- ↑ "Xterra Danao". Cebu. Apr 23, 2017.
- ↑ "Weiss, Wasle win XTERRA Danao". Apr 26, 2017.
- ↑ MinebeaMitsumi, Inc. (ミネベア株式会社 Minebea Kabushiki-gaisha) or NMB (Nippon Miniature Bearing) is a Japanese multinational corporation and a major producer of machinery components and electronics devices.
- ↑ Mitsumi Electric Co, Ltd. - Cebu Mitsumi, Inc
- ↑ The Freeman, Mitchelle L. Palaubsanon (May 4, 2017). "Construction of P50B road starts next year". Archived from the original on May 20, 2017.